Xã Vân Sơn

Xã Vân Sơn có vị trí tiếp giáp với các xã Mai Châu, Mường Bi, Toàn Thắng, Ngọc Sơn (tỉnh Phú Thọ) và xã Cổ Lũng (tỉnh Thanh Hoá); vị trí tiếp giáp này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu, trao đổi hàng hóa, phát triển thương mại - dịch vụ, mà còn mở ra cơ hội liên kết vùng trong phát triển kinh tế - xã hội.

- Vân Sơn sở hữu địa hình đa dạng, độ cao trung bình từ 800-1200m so với mực nước biển, nơi đây mang đặc trưng khí hậu trong lành, mát mẻ quanh năm - một ưu thế hiếm có so với các vùng khác; là khu vực có tỷ lệ che phủ rừng cao, hệ thống rừng tự nhiên với các loài động, thực vật phong phú; nhiều danh lam thắng cảnh và hang động đẹp được xếp hạng di tích cấp tỉnh, cấp quốc gia như: Động Nam Sơn, hang Núi Kiến; nhiều điếm thăm quan như: Đỉnh Lũng Vân quanh năm mây phủ, ruộng bậc thang Lũng Vân, thác Thung, bãi Pặng, đồi Mâm Xôi, núi Cô tiên, đồi Phòng không, quần thể 11 cây nghiến cổ thụ tại xóm Bo Trẳm, 3 cây vải tại xóm Chiến... Bên cạnh đó, cộng đồng dân cư còn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa truyền thống gắn với bản sắc người Mường như nhà sàn cổ, đồ dùng gia đình, trang phục, thuần phong mỹ tục, diễn xướng Mo Mường, dân ca, trò chơi dân gian, ẩm thực dân tộc... đây là nguồn tài nguyên để Vân Sơn phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch thăm quan khám phá. Ngoài ra, xã Vân Sơn còn có tiềm năng phát triển du lịch nông nghiệp, với các khu sản xuât nông sản hàng hóa đặc sản như: Đồi quýt cổ Nam Sơn, thung lũng rau su su Quyết Chiến, tỏi tía Bắc Sơn, rau củ quả trái vụ Quyết Chiến, thảo dược, rau rừng, chè shan tuyết, gà giống bản địa Ngổ Luông, rượu Hượp Lũng Vân...

- Sau khi thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính, xã Vân Sơn với không gian rộng lớn, cùng với những lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, di tích thắng cảnh, địa hình, khí hậu, nét văn hóa đặc trưng của dân tộc Mường, sự đồng thuận và ủng hộ từ phía người dân. Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Vân Sơn lần thứ nhất tiếp tục xác định và đặt ra mục tiêu phát triển là phấn đấu đến năm 2030 xã Vân Sơn trở thành khu du lịch cấp tỉnh (Nghị quyết số 01-NQ/ĐH ngày 30/7/2025).

​​​​​​​- Vân Sơn là xứ sở sương mù bồng bềnh, nơi lưu giữ trọn vẹn hồn cốt của văn hóa Mường cổ và thiên nhiên hoang sơ vùng Đất Tổ. Nằm ở độ cao trung bình khoảng 1.200m so với mực nước biển thuộc xã Vân Sơn, tỉnh Phú Thọ, xã vùng cao Vân Sơn hiện lên như một bức tranh tiên cảnh với khí hậu mát mẻ quanh năm và lòng hiếu khách mộc mạc của con người nơi đây.

- Được ví như "Sapa của Phú Thọ", Vân Sơn mang đến một khí hậu ôn hòa lý tưởng, là trạm trốn bình yên cho những tâm hồn mệt mỏi. Buổi sáng sớm tại Vân Sơn, sương mù và mây ngàn bao phủ toàn bộ thung lũng, biến nơi đây thành một ốc đảo huyền ảo nép mình bên dãy núi trùng điệp.

- Vân Sơn là không gian văn hóa đặc sắc, nơi những phong tục tập quán cổ xưa của đồng bào Mường vẫn được bảo tồn nguyên vẹn như cưới hỏi, lễ cơm mới, lễ thanh minh; ở nhà sàn truyền thống, mặc trang phục truyền thống …

- Vân Sơn còn lưu giữ rất nhiều nếp nhà sàn cổ của dân tộc Mường. Những nếp nhà sàn truyền thống độc đáo thấp thoáng bên sườn đồi, nơi bếp lửa luôn đỏ rực mỗi chiều tà để sưởi ấm và giữ lửa yêu thương.

- Tiếng chiêng ngân vang giữa thung lũng trong các dịp lễ hội như một sợi dây tâm linh kết nối con người với đất trời, tiên tổ.

- Ngoài ra có chợ phiên Vân Sơn vào thứ 3 và Chủ nhật hằng tuần, vượt lên trên ý nghĩa của một nơi giao thương sản vật, chợ phiên là điểm hẹn văn hóa kết nối những tâm hồn – nơi rộn tràng tiếng cười, nơi lưu giữ nét đẹp kết nối của bà con qua những câu chuyện làm ăn, những lời thăm hỏi mộc mạc và chân tình.

- Điều níu chân du khách lâu nhất khi đến với Vân Sơn không chỉ có cảnh đẹp, mà chính là sự ấm áp, đôn hậu của con người nơi đây. Người dân Vân Sơn đón khách bằng nụ cười chân chất. Bạn sẽ được mời lên nhà sàn, cùng ngồi quây quần bên mâm cỗ lá đậm đà bản sắc địa phương. Nơi đây được mệnh danh là "Thung lũng trường thọ" bởi có rất nhiều cụ già ngoài trăm tuổi vẫn minh mẫn, khỏe mạnh ngồi bên bếp lửa kể truyện cổ tích cho con cháu.